Türkçe İngilizce Almanca Rusça Azerice Arapça Arapça Arapça

Hipotiroid və Tedavisi

 

 

Sıxlıqla otoimmun səbəblər (otoimmun xəstəlik, bədənin öz dokularından birinə bilinməyən səbəblərlə yabancılaşması və bu "xarici" dokuyu immunitet sistemiyle bədəndən uzaklaştırmaya istiqamətli cəhdlər etməsi nəticəsində yaranan xəstəlikdir. İmmunitet sistemi bədənin əslində özünə aid olan bu dokusunu təxrib ettikce dokunun funksiyaları aksamakta və buna bağlı problemlər ortaya çıxır) bağlı olaraq ortaya çıxan bu vəziyyətdə tiroid bezi təxribatın görmüş olması səbəbiylə funksiyalarını daha az etməkdədir. Guatr ilə birlikdə olması vəziyyətində ümumiyyətlə Hashimoto Tiroiditi (tiroidit, tiroid bezinin otoimmun müddətli ibarət iltihabıdır (iltihap ilə enfeksiyon karıştırılmamalıdır) adını alır. Hipotiroidi inkişaf riski hər yaşda var olmasına qarşı risk yaş irəlilədikcə artır və 60 yaşından sonra yüzdə 2-4 nisbətində hipotiroidi görülür. Tez görülməsi, asan tanı konması, tarama yönteminin ucuz və olduqca həssas olması və vəziyyətin asan müalicə edilə bilər olması səbəbiylə hal-hazırda heç bir şikayət olmasa dahi 35 yaşından etibarən 5 ildə bir, 60 yaşından sonra iki ildə bir həssas TSH ("ultrasensitif TSH") qan ölçümüyle tarama edilməsi önerilmektedir. Yenə dərhal hər cür endokrinolojik bozukluk şüphesinde edilən incelemelere TSH ölçümünün də əlavə olunması sıx görülən bu vəziyyətin tanıs baxımından vacibdir. Hipotiroidi Nə Gibi Belirtiler Verir? Çoxalması çağında olan qadınlarda ən sıx görülən Belirtiler ədəd düzensizliği şəklindədir. Gecikmeli adət görmə və ya uzun müddətli ədəd görememe birbaşa hipotiroidiye bağlı ola biləcəyi kimi, hipotiroidi nəticəsində artan TRH hormonunun prolaktin hormonu salgısını uyarmasıyla ortaya çıxan hiperprolaktinemi nəticəsində ola bilər. Hipotiroidide heç bir belirti görülmeyeceği kimi görülən belirti və tapıntılar bədən metabolizmasının azalmasına bağlıdır və dərhal bütün orqanların funksiyaları yavaşlamıştır. Bunun nəticəsində kabızlık (bağırsaq hərəkətlərinin yavaşlaması), soğuğa tahammülsüzlük və bədən ısısının düşməsi (Maddələr mübadiləsi yavaşlamasıyla istilik istehsalatının azalması), zehni funksiyaları yavaşlaması (unutkanlık, yuxuya meyl, sakarlık, yavaş danışma), asan yorulma, nabzın yavaşlaması (ürəyin az işləməsinə bağlı), qansızlıq (qan istehsalatının azalmasına bağlı), qan xolestrol seviyelerinin artması (kolesterolün az harcanmasına bağlı), su tutulumuna bağlı ödemeler, su tutulumuna bağlı olaraq bilək kanalından keçən sinirin sıkışmasına bağlı ibarət olan karpal tünel sendromu tez aşkarı arasında yer alır. Muayene kəşfləri arasında yukarıdakilere əlavə olaraq ürək böyüməsi, refleksleri yavaşlaması, əzələ güçsüzlüğü, depresiya tapıla bilər. Laboratoriya kəşfləri arasında yukarıdakilere əlavə olaraq qaraciyər enzimlerinde yüksəlmə söz mövzusu ola bilər. Hipotiroidi Tanış necə qoyulur? Tarama məqsədiylə edilən TSH hormon ölçümünün yüksək tapılması sonra edilən sT4 ölçümünün aşağı tapılması tanı koydurur. Adətən bu mərhələdə daha irəli araşdırma etmədən müalicəyə başlanmakla birlikdə bəzi hallarda antitiroid antikorları ölçümü edilərək hadisənin otoimmun olub olmadığı müəyyənləşdirilir. Gizli Hipotiroidi Hipotiroidi hələ tam gelişmede əvvəl tanı konabilir. Bu məqsədlə TSH tarama test yüksək tapıldıqda qan sT4 səviyyəsi normal sınırlar içərisində tapılar. Hipofiz bezi TSH salgısını artıraraq tiroid bezini daha çox işləməyə zorlamakta və bu səbəbdən sT4 hələ normal sınırlar içərisində vardır. Müəyyən bir müddət sonunda tiroid bezi daha çox çalışamayacak və TSH hormonu tiroid bezini nə qədər zorlarsa zorlan qan səviyyələrinə normal sınırlar içərisində tutacaq istehsalı yapamayacak və sT4 səviyyəsi aşağı olacaq. Hipotiroidi Tedavisi Necə Yapılır? Hal-hazırda tiroid hormonu eksikliğinin müalicəsində T4 hormonunun sintetik olaraq çıxarılmış və tablet halına gətirilmiş şəkli istifadə edilməkdədir. Müalicə hormon səviyyəsinin düşüklüğüne görə müəyyən edilir və müalicə fəaliyyəti müəyyən aralıqlarla ümumiyyətlə qan TSH ölçümüyle izlenir.